W większości przypadków na zajętym rachunku bankowym obowiązuje kwota wolna, która stanowi równowartość 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wyjątkiem od tej reguły jest przypadek, gdy egzekucja jest prowadzona w celu uzyskania świadczeń alimentacyjnych – wówczas kwota wolna nie obowiązuje.
Celem pozostawiania kwoty wolnej od zajęcia jest zapewnienie minimum socjalnego dłużnikom, jednakże w przypadku świadczeń alimentacyjnych prymat ma dobro małoletniego uprawnionego do alimentów. Świadczenia alimentacyjne mają szczególny charakter – służą one zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych osoby uprawnionej, najczęściej dziecka, takich jak wyżywienie, mieszkanie czy edukacja. Z tego względu są traktowane priorytetowo wobec innych zobowiązań dłużnika.
Brak kwoty wolnej ma zapobiegać sytuacjom, w których dłużnik unikałby płacenia alimentów, powołując się na ochronę swoich środków na koncie. Prawo stawia tu na pierwszym miejscu interes osoby uprawnionej do alimentów, uznając, że jej potrzeby są ważniejsze niż ochrona majątku dłużnika. Dzięki temu egzekucja alimentów jest bardziej skuteczna i realnie zabezpiecza byt osoby, której te środki się należą.
Nawet jeśli dłużnik dysponuje niewielkimi środkami, dziecko nadal musi mieć zapewnione podstawowe warunki życia, niezależnie od tego czy byłoby utrzymywane w ramach wspólnego gospodarstwa domowego, czy poprzez alimenty. Warto też podkreślić, że alimenty są przeznaczone na potrzeby dziecka, a nie – jak bywa potocznie i niesłusznie przedstawiane – na finansowanie wydatków drugiego rodzica czy jego przyjemności. Mają one służyć wyłącznie zabezpieczeniu dobra dziecka i jego codziennego funkcjonowania.
Wysokość renty alimentacyjnej została zbadana przez sąd, dlatego z założenia nie powinna być dla dłużnika kwotą nieosiągalną, nieadekwatną do jego możliwości zarobkowych. Jeśli od czasu rozstrzygnięcia o alimentach sytuacja dłużnika uległa istotnej zmianie – możliwe jest wytoczenie powództwa o obniżenie alimentów.