Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej komunikatem w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2026 r. ogłosił, że wskaźnik ten wynosi 105,3%, co bezpośrednio wpływa na wysokość kwot wolnych od potrąceń i egzekucji.
Od 1 marca 2026 r. w przypadku egzekucji z tytułu długów cywilnoprawnych (np. niespłacone pożyczki) pozostawia się kwotę wolną od zajęcia w wysokości 1 401,57 zł.
Jednakże jeśli przedmiotem egzekucji są należności alimentacyjne oraz środki z funduszu alimentacyjnego to kwota wolna od zajęcia wynosi 849,42 zł.
Odrębną kategorią jest również egzekucja odpłatności za pobyt w placówkach opiekuńczych i leczniczych oraz w domach pomocy społecznej, dlatego wówczas kwota wolna wynosi 339,76 zł.
Niezależnie od powyższych kwot wolnych obowiązuje również maksymalna kwota potrącenia, a jej wysokość jest uzależniona od rodzaju egzekwowanego długu. W większości przypadków limit potrąceń wynosi maksymalnie 25% emerytury brutto. Długi alimentacyjne mają najwyższy priorytet, dlatego w tych sprawach potrąca się 60% emerytury. Natomiast do osobnej grupy należą należności publicznoprawne (np. opłaty za pobyt w domach pomocy społecznej) i egzekucje karne. W takich przypadkach ustawodawca przewidział możliwość potrącenia maksymalnie 50% emerytury.
Przykładowo – Pani Zofia ma zadłużenie z tytułu pożyczki i komornik dokonał zajęcia renty. Renta pani Zofii wynosi jedynie 1600,00 zł, dlatego otrzyma ona do dyspozycji kwotę wolną 1 401,57 zł. Długi z tytułu niespłaconego kredytu ma też pan Jan, który otrzymuje emeryturę 5000,00 zł. Potrącenie z emerytury Pana Jana wyniesie 25% świadczenia. W tym miejscu należy również powiedzieć, że zarówno wypłatą emerytur i rent, jak i potrąceniami z tych świadczeń, zajmuje się bezpośrednio ZUS, dlatego w przypadku wątpliwości będzie mógł Państwu udzielić najpełniejszych informacji co do wysokości pozostawionej do dyspozycji emerytury czy renty.
Warto wiedzieć, że zarówno trzynasta, jak i czternasta emerytura objęte są szczególną ochroną prawną i co do zasady nie mogą być zajęte. Powinny być zatem wypłacone w całości.